۱. دو شکل، دو رابطهٔ متفاوت
فلوچارت یک کار را در چند مرحله نشان میدهد. فلش میگوید پس از کدام مرحله به کجا میروی. جای جعبهها روی صفحه میتواند به خواندن کمک کند، اما جهت فلش معیار اصلی است. قبل از خواندن متن، مسیر را از آغاز تا پایان دنبال کن.
دیاگرام بخشهای یک چیز را نشان میدهد. هر برچسب معمولاً با یک خط راهنما به نقطهای از شکل وصل است. نزدیکیِ نوشته به تصویر کافی نیست؛ خط را تا انتها دنبال کن. برچسبِ مربوط به خروجیِ پایین مخزن نباید نامِ ورودیِ بالای آن را بگیرد.
در هر دو قالب، عنوان شکل موضوع را روشن میکند و دستور میگوید پاسخ را از متن برداری یا از فهرست انتخاب کنی. شکل تو را به پرسش درست میرساند؛ عبارتِ متن، پاسخ را تأیید میکند.
- در فلوچارت بپرس: قبل و بعدِ این جایخالی کدام مرحله است؟
- در دیاگرام بپرس: خطِ این برچسب دقیقاً به کدام بخش ختم میشود؟
- سپس عبارت متن و قالب دستور را بررسی کن.
۲. در فلوچارت، فلشها را به جمله تبدیل کن
مسیر را با یک جملهٔ ساده بخوان: «اول این اتفاق میافتد، بعد آن، سپس مرحلهٔ بعدی.» این کار جلوی انتخابِ واژهای را میگیرد که در متن هست اما به مرحلهٔ دیگری تعلق دارد. به فعلها و نشانههایی مثل before، after و then توجه کن.
ترتیبِ بیان در متن ممکن است با ترتیبِ فرایند یکی نباشد. نویسنده میتواند اول نتیجه را بگوید و بعد توضیح دهد چه کاری پیش از آن انجام شده است. بنابراین عبارتِ مرحله را با رابطهٔ زمانیِ متن تأیید کن؛ فقط به جلو رفتن خط به خط در متن تکیه نکن.
مثالِ حلشدهٔ تألیفی؛ مسیر فلوچارت
Choose ONE WORD ONLY from the passage for the answer.
After the shaped tiles are dried, workers paint them blue. Before drying, wet clay is pressed into square moulds.
- Wet clay
- Clay is ___ into moulds
- Tiles are dried
- Workers paint the tiles
پاسخ: pressed
فلشها مرحلهٔ شکلدادن را پیش از خشککردن میگذارند. متن با «After ... dried» از مرحلهٔ بعد شروع میکند، اما «Before drying ... pressed into square moulds» مدرک مرحلهٔ خالی است. بعد از is شکلِ pressed با جمله سازگار است، یک واژه از متن است و به مرحلهٔ رنگکردن مربوط نیست.
- خطِ کناری: لولهٔ خروج آبِ اضافه
- خطِ مورد سؤال: خروجیِ پایین مخزن
- نقطهٔ پایانِ خط، بخش مورد نظر را تعیین میکند
۳. در دیاگرام، نقطهٔ پایان خط را پیدا کن
در یک شکل شلوغ، دو خط راهنما ممکن است نزدیک یکدیگر باشند. برای هر برچسب از حروف کنار جایخالی شروع کن و خط خودش را تا نقطهٔ پایان دنبال کن. سپس جای آن نقطه را به زبان ساده بگو: بالای مخزن، کنارهٔ ظرف یا زیر پوشش. این توصیف، جستوجوی متن را محدود میکند.
متن ممکن است چند بخش نزدیک را نام ببرد. فقط نام بخشی را انتخاب کن که هم در متن آمده و هم با نقطهٔ پایان خط جور است. واژهای مثل base میتواند محلِ یک قطعه را بگوید، اما اگر خط به خودِ خروجی رسیده باشد، نام قطعه پاسخ است، نه نام محل.
مثالِ حلشدهٔ تألیفی؛ برچسب دیاگرام
Choose ONE WORD ONLY from the passage for the answer.
Rainwater enters the storage tank through an inlet at the top. A tap at the base lets gardeners fill watering cans. A narrow pipe carries extra water away from the tank.
Label A: ___
توضیح متنی شکل
شکل، یک مخزن با بخش بالایی، یک لوله در کناره و قطعهای کوچک نزدیک پایین را نشان میدهد. خط A از سمت راست به قطعهٔ پایین میرسد؛ خط B از سمت راست به لولهٔ کناری میرسد. برای نام هر قطعه به متن مراجعه کن.
پاسخ: tap
پایان خط A به خروجیِ پایین مخزن میرسد. عبارتِ «A tap at the base lets gardeners fill watering cans» نام این بخش را میدهد؛ tap یک واژه است. inlet بالای مخزن قرار دارد و pipe به خط B مربوط است. base محلِ خروجی است، نه نامِ خود آن.
۴. عنوان و کلمات اطراف جایخالی را با هم بخوان
عنوان شکل به تو میگوید کدام فرایند یا جسم را در متن دنبال کنی، اما یک واژهٔ تکراری در عنوان، بهتنهایی بندِ جواب را ثابت نمیکند. عبارتهای هممعنا و توضیح بخشهای شکل را کنار هم بگذار تا به قسمت مرتبط متن برسی.
برای تشخیص نوعِ پاسخ، به کلمات اطراف جایخالی نگاه کن. پس از is ممکن است شکلِ فعل یا صفت لازم باشد؛ پس از a اغلب نام یک قطعه میآید. خودِ شکلِ جعبه در فلوچارت یا فاصلهٔ برچسب تا تصویر، نقش دستوری واژه را تعیین نمیکند.
اگر یک نام از نظر دستوری مناسب است ولی مسیر یا خط به بخش دیگری میرسد، آن را کنار بگذار. پاسخ باید هم در جمله بنشیند و هم به رابطهای که شکل نشان میدهد وفادار بماند.
۵. پاسخ را به اندازهٔ خواستهشده بنویس
دستور هر سؤال را پیش از ثبت جواب دوباره بخوان: از متن پاسخ میخواهد یا فهرست واژه دارد؟ «ONE WORD ONLY» و «NO MORE THAN TWO WORDS» یکسان نیستند. اگر جواب از متن است، عبارت را عیناً منتقل کن و واژهٔ اضافه برای کاملتر شدن توضیح ننویس.
برای مثال، اگر مدرک «a covered bin» است و جایخالی پس از a میآید، نوشتن a covered bin تکراری است و از حد دو واژه هم میگذرد؛ covered bin در جایخالی مینشیند. در یک جایخالیِ یکواژهای شاید فقط یکی از این واژهها با پرسش سازگار باشد. دستور و جمله را همزمان بخوان.
در این درس با متنِ آموزشیِ تألیفی تمرین میکنی؛ شمارش واژه و املای پاسخ را با همان دستور کنار هر تمرین بررسی کن. از شکلِ یک سؤال برای سؤال دیگر قانون ثابت نساز.
- پاسخِ از متن را با واژههای خودت بازنویسی نکن.
- تعداد واژهها را بعد از گذاشتن پاسخ در جمله بشمار.
- پیش از ثبت، نام بخش یا مرحله را با خط و فلش دوباره تطبیق بده.
۶. روش چهار بررسی
اول دستور را بخوان. دوم رابطهٔ شکل را مشخص کن: فلشهای فرایند یا خطهای راهنمای دیاگرام. سوم عنوان و برچسبها را با بخش مربوط متن پیوند بده و عبارتِ مدرک را پیدا کن. چهارم پاسخ را در جایخالی بخوان و املا و تعداد واژههایش را بررسی کن.
در برگهٔ تمرین، دو نوع شکل را جدا حل کن. برای فلوچارت مسیر را با صدای ذهنیِ «اول، بعد، سپس» بخوان. برای دیاگرام، مقصد هر خط را به زبان خودت نام ببر. بعد از پاسخ دادن، توضیحها را باز کن و ببین مدرک انتخابیات دقیقاً به همان مرحله یا بخش اشاره داشته است یا نه.